Blikverfrissing
Zorg, Compassie en Creativiteit zijn van nature vanzelfsprekend verweven. Hoe we leven, vergankelijkheid ervaren in het leven, gezondheid, zorg en welzijn omarmen. Bereid tot ‘deep looking and deep listening’. Bereid tot pauzeren: Wat is nu?
Het zijn van Creativum Esse – scheppend wezen in zichzelf – temidden van wat veranderlijk van aard is, is een gegeven:
”Life is the dancer, you are the dance’ – E. Tolle
We vergeten alleen te dikwijls – ons, jou, elkaar, samen – dit te her-inneren.
Wanneer ons denkvermogen is aangetast – bijvoorbeeld ten gevolge van dementie – wordt de overlever in ons meer dan waakzaam. We sluiten ons en worden verre van creatief in de zin van open en vrij. Vanwege de basis-veiligheid welke grondig wordt aangetast, regeert de angst.
Veiligheid zorgt voor puurheid. Puurheid is in zichzelf al creatief van aard. Dat kun je schitterend ervaren als je met iemand met dementie optrekt en het is veilig. De zijns-tijd heeft de klok-tijd op een zijspoor gezet.
Hoe kan het weer veilig worden?
Ontspanning is de bodem onder ervaren veiligheid. Wat heeft dit met creativiteit van doen en hoezo zou dit belangrijk kunnen zijn?
Ontspanning en creativiteit zijn elkaars voedingsbodem, daarom!
We zien dit alleen pas als we zelf ons bewust zijn van angstdenken en -doen, leven en werken vanuit concepten en denkkaders. Het zet ons vast.
Dit anders gaan doen, staat of valt met de niet-aflatende bereidheid onze blik steeds weer te verfrissen op wat manifest is geworden, onze onbewuste blinde vlekken en blikvernauwing. Ofwel, op geleide van de erkenning dat de neiging tot verstarren ons in het bloed zit, gebakken als overlevers als we nu eenmaal zijn. ‘Doende zijn – Zijnde doen’ vraagt ‘deep looking’. Dat wil zeggen dat we ons bewust worden van de intentie onder elke moment, iedere interventie: is angst in de vorm van controle mogelijkde motor? Of vertrouwen, blijkend uit een ontvankelijke houding, kunnen aanvaarden en laten zijn wat is.
We menen vaak eerst hele transitie-processen te moeten ondergaan om dit te doen welslagen, terwijl een open houding vaak al voldoende is om uit het aangetrokken keurslijf te kunnen ontwaken.
Er is een nieuw vak geboren, die van zorgkunstenaar. Hoezo een apart vak?
Blijkbaar laten we ons zelfs in zorgsituaties waarin dit verre van heilzaam is, ons alsnog domineren door de waan van de dag vol druk, protocollen en beheersbaarheid. En dus hebben we de blik, de mind van een kunstenaar nodig, die ons openlijk bevraagt en zo kan motiveren tot bijsturing.
In de zorg rond chroniciteit, ouderdom, dementie, ziekte, verlies van je rol of een geliefde wordt creativiteit als hekkensluiter ingezet en als er tijd, geld en energie over is. Maar het is juist andersom: creativiteit is de motor, temeer als de grond onder onze voeten verdwijnt en oplosbaarheid niet aan de orde is. De inzet op creatief bewust zijn transformeert de over-lever in ons.
Wel hebben we elkaar hierbij nodig. Creativiteit begint al met de inzet op het zijn van elkaars drager en draagkracht. Elkaar afwisselen, zorgen voor heilzame time-outs. Of neem de aandacht voor eenvoudige rituelen temidden van ’the shit that happens’? Als ieder moment een scheppingsmoment kan zijn, ontstaat er als vanzelf een vorm die inspireert. Geinspireerd leven kan zo leiden tot het ervaren van balans temidden van de actuele context van iemands leven.
Verbeelding vangt alles wat moeilijk in woorden te vatten is, doorbreekt weerstanden, haalt speelsheid, aanvaarding en lichtheid in ons mens naar boven. Het laat zich zien en merken in meer compassie vanuit belichaamde gelijkwaardigheid, interbeing te zijn vanuit de kracht van kwetsbaarheid: zorgafhankelijke, professional en familie/mantelzorg. Heilzaam zorgzaam vrij van nodeloze overname van autonomie, risicomijding, cynisme of medelijden.
Integrative Medicin heeft betrekking op een holistische blik die verdergaat dan de grenzen van het zelf – lijf, mind, spirit. Creativiteit, evenals spiritualiteit vormen de pilaren van hetzelfde huis dat kadert, betekenis en zin geeft, draagkracht geeft.
Anders kijken doet anders doen. Het zorgvak is een kunstvak. Leeftijd transformeert tot leef-tijd.
Vanuit Zwolle en omgeving werk ik, vilt-artiest en zorgkunstenaar, graag mee aan kunstzinnige – en zorgprojecten, workshops en exposities, die de blik verfrissen, aanzetten tot verruimd gewaarzijn, geinspireerd dankzij ‘de zekerheid van het niet-weten’.
